Adrenale Stressindex

Adrenale Stressindex 2017-10-11T11:49:36+00:00

Bij deze test worden de hormonen cortisol en DHEA gemeten in speeksel. Beide hormonen worden door de bijnierschors geproduceerd. Cortisol heeft uitgebreide effecten op verschillende organen in het lichaam: het werkt ontstekingsremmend, het houdt de bloedglucosespiegel, de bloeddruk en de spierkracht op peil en helpt de zout- en vochtbalans in evenwicht te houden. Wanneer het lichaam onderhevig is aan stress, is de cortisol¬productie verhoogd. Omdat voor DHEA gedeeltelijk dezelfde basisbestanddelen worden gebruikt, is de DHEA-productie verlaagd. Het hormoon DHEA heeft invloed op de gemoedstoestand, het immuunsysteem, de bloedsomloop, de bloedsuikerspiegel, het botmetabolisme, het seksuele functioneren en de fysieke kracht. Het beschermt het zenuwstelsel en verbetert de cognitieve functies en het geheugen. Veranderingen in de gangbare cortisolspiegels geven de reactie op stress aan. Veranderingen in de DHEA-spiegels geven de mate van adaptatie aan stress aan.

Symptomen die aanleiding geven tot het inzetten van deze test zijn: uitputting, lage immuniteit, sterke stemmingswisselingen, huidproblemen, osteoporose, versnelde verouderingsprocessen: cognitieve achteruitgang, afname van het reactievermogen, geheugenproblemen. Chronische stress kan tot bovengenoemde symptomen hebben geleid. De bijnier kan dan uitgeput zijn geraakt waardoor niet alleen de DHEA-, maar ook de cortisolspiegels zijn verlaagd.

Speeksel wordt voornamelijk gevormd door drie paren grote speekselklieren: de glandula parotis, de gl. sublingualis en de gl. submandibularis. Het weefsel van speekselklieren bestaat uit een systeem van uitvoergangen, omringd door een netwerk van haarvaten dat bijeengehouden wordt door bindweefsel. In de uiteinden van de gangen wordt primair speeksel geproduceerd, waarin het bloed vanuit de haarvaten is gefilterd door de membranen van de acinuscellen. De lipofiele bijnierschors¬hormonen kunnen het membraan van de acinuscellen passeren en overgaan in het speeksel.

In gebonden vorm zijn hormonen inactief. Voor de vaststelling van specifieke hormonale activiteiten is het daarom belangrijk om de concentratie vrije hormonen te bepalen. Ongeveer 95 tot 99% van de bijnierschorshormonen in bloed is aan eiwitten gebonden (bijvoorbeeld CBG (corticosteroïd-bindend globuline), SHBG (geslachtshormoon-bindend globuline) en albumine). In speeksel daarentegen is dit slechts 1-5%.

Speeksel is ook geschikt als onderzoeksmateriaal om de concentraties van hormonen te bepalen, die onderworpen zijn aan circadiane veranderingen, waaronder cortisol. Omdat de cortisolwaarden na het ontwaken hun maximum bereiken, moet op dat moment de eerste monsterafname plaatsvinden. Om het dagelijks verloop, ofwel het dagprofiel, van de cortisolspiegel weer te geven worden ook monsters geanalyseerd die 4, 6, 9 en 12 uur na het opstaan zijn genomen.